EYLÜL-EKİM SAYI 64 — Sayfa 9

www.biomedya.com EYLÜL - EKİM » 2026 BİYOTEKNOLOJİ VE YAŞAM BİLİMLERİ GAZETESİ etiketli, randomize olmayan ve yalnızca 21 hastayı içeren bir pilot çalışmaydı. Dolayısıyla daha büyük ve randomize çalışmalar gerekiyor. FAJLARA KARŞI DA DIRENÇ GELIŞEBILIR Faj tedavisinin bakterilere karşı sınırsız bir çözüm olmadığı da araştırmaların önemli bir konusu. Bakteriler fajlara karşı da direnç geliştirebilir. Örneğin fajın bağlandığı hücre yüzeyindeki yapının değişmesi, bakterinin enfekte edilmesini zorlaştırabilir. 2026’daki çalışmada da bazı hastalarda faj duyarlılığının değiştiği ve bazı vaka- larda bakterinin yeniden ortaya çıktığı gözlendi. Bu nedenle faj tedavisinin dinamik bir süreç olması bekleniyor. Tedavi sırasında bakterinin genetik ve fenotipik özelliklerinin yeniden değer- lendirilmesi gerekebilir. Burada ilginç bir başka olasılık da anti- biyotiklerle fajların birlikte kullanılması. Bakterinin fajdan kaçmak için geliştirdiği bazı değişiklikler, aynı zamanda antibi- yotiklere karşı duyarlılığını değiştirebilir. Bu nedenle faj tedavisi, antibiyotiklerin alternatifi olmaktan çok bazı durum- larda onların etkisini destekleyen bir araç olarak da araştırılıyor. ÖNÜMÜZDEKI DÖNEMIN TEDAVISI MI? Bugün için faj tedavisi rutin olarak kullanılabilen standart bir enfeksiyon tedavisi değil. Üretim standartları, uygun fajın seçilmesi, dozlama, bağı- şıklık sistemiyle etkileşim, düzenleyici süreçler ve bakterinin tedavi sırasında değişebilmesi gibi çok sayıda soru hâlâ araştırılıyor. Ancak fajların önemli bir özelliği var: bakterileri hedeflemek için insan yapımı yeni bir molekül üretmek yerine, doğada zaten milyonlarca yıldır bakterilerle birlikte evrimleşen biyolojik ajanlardan yararlanılıyor. Antibiyotik direnci büyüdükçe tıbbın 09 geleceği yalnızca “daha güçlü antibi- yotikler” geliştirmekten geçmeyebilir. Fajlar, antimikrobiyal peptitler, yeni bakteriyel hedefler, aşılar ve hızlı tanı sistemleriyle birlikte daha geniş bir tedavi cephaneliğinin parçası olabilir. Faj tedavisinin geleceğini belirleyecek temel soru artık yalnızca “Bakteriyi öldürebiliyor mu?” değil; hangi bak- teride, hangi hastada, hangi dozda ve hangi tedaviyle birlikte güvenli ve etkili biçimde kullanılabileceği. Kaynak: Critical Care – Hospital-adapted inhaled phage therapy çalışması · WHO – Antimicrobial resistance fact sheet