Sağlık
HIV’in DNA’sı Hücrelerden Kesilip Çıkarılabilir mi? CRISPR Virüsün En Büyük Saklanma Avantajını Hedefliyor
Bu yaklaşımın önemli erken çalışmalarından biri 2014 yılında Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımlandı. Temple University araştırmacıları CRISPR-Cas9 sistemini HIV-1 genomunun belirli bölgelerini tanıyacak şekilde programladı. Laboratuvar ortamındaki insan hücrelerinde Cas9 enzimi viral DNA’nın iki ucunu hedefleyerek hücre genomuna entegre olmuş HIV dizisinin çıkarılmasını sağladı. Araştırmacılar aynı sistemin hücreleri yeni HIV enfeksiyonuna karşı da koruyabildiğine dair deneysel bulgular elde etti.
Ancak laboratuvarda birkaç hücrede HIV DNA’sını kesmek ile insan vücudundaki enfeksiyonu tamamen ortadan kaldırmak arasında büyük bir fark var. HIV rezervuarları lenf düğümleri, bağırsak dokusu ve diğer anatomik bölgelerde çok sayıda hücre içerisinde saklanabiliyor. Gen düzenleme sisteminin bütün bu hücrelere güvenli ve yeterli miktarda ulaştırılması gerekiyor. Ayrıca HIV’in yüksek genetik çeşitliliği, hedef dizilerde meydana gelebilecek değişiklikler ve CRISPR’ın yanlış DNA bölgelerini kesme ihtimali gibi sorunların da çözülmesi gerekiyor.
CRISPR tabanlı HIV araştırmaları artık ilk hücre deneylerinin ötesine geçmiş ve insanlarda erken dönem klinik araştırmalara ulaşmış durumda. Buna rağmen bugün için HIV’i vücuttan güvenilir biçimde silen onaylanmış bir gen düzenleme tedavisi bulunmuyor ve antiretroviral tedavi HIV kontrolünün temel yöntemi olmaya devam ediyor. CRISPR’ın asıl vaat ettiği şey ise farklı: Virüsü ömür boyu baskılamak yerine, bir gün enfeksiyonun hücrelerde saklandığı genetik rezervuarın kendisini hedefleyebilmek. Bunun gerçek bir tedaviye dönüşüp dönüşmeyeceğini daha büyük ve uzun süreli insan çalışmaları belirleyecek.
Kaynak: https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.1405186111?utm_s
