Bilim
C Vitamini İşlenmiş Etlerdeki Kanserle İlişkili Bileşiklerin Oluşumunu Azaltabilir mi? Yeni Araştırmadan Dikkat Çeken Sonuç
Nitrat ve nitritler, hem doğal çevrede hem de çeşitli gıdalarda bulunabilen azot içeren bileşikler. Özellikle bazı işlenmiş et ürünlerinde koruyucu olarak nitrit kullanılırken, nitratlar yeşil yapraklı sebzelerde ve bazı içme suyu kaynaklarında da bulunabiliyor. Tarımsal faaliyetler ve çevresel kirlilik, yer altı sularındaki nitrat düzeylerinin yükselmesine neden olabiliyor. Vücuda alınan nitratın bir bölümü ağız bakterileri aracılığıyla nitrite dönüşebiliyor. Nitrit ise belirli mide koşullarında başka moleküllerle reaksiyona girerek N-nitrozo bileşiklerinin oluşumuna katkıda bulunabiliyor. Bu bileşiklerin bazıları kanserojen özellikleri nedeniyle araştırılıyor. Bununla birlikte bütün nitrat kaynaklarının aynı sağlık riskini taşıdığı söylenemez. Bir gıdanın içerdiği diğer bileşenler, hazırlanma biçimi ve genel beslenme düzeni, vücuttaki kimyasal süreçleri önemli ölçüde etkileyebiliyor.
Araştırmacılar Gordon McNicol, Nandita Basu ve Anita Layton, nitrat ve nitritlerin vücuttaki hareketini incelemek amacıyla tükürük bezlerini, mideyi, ince bağırsağı ve kan dolaşımını kapsayan bir matematiksel model geliştirdi. Modelde farklı beslenme alışkanlıkları, içme suyundaki nitrat düzeyleri ve C vitamini alımının zamanlaması değerlendirildi. Simülasyonlar, C vitamininin nitrozasyon reaksiyonlarını engelleyici etkisinin özellikle nitrat ve nitrit alımıyla aynı dönemde gerçekleştiğinde önemli olabileceğini düşündürdü. Yemeklerden sonra C vitamini alınmasının da belirli koşullarda N-nitrozo bileşiklerinin oluşumunu orta düzeyde azaltabileceği hesaplandı. Bu sonuçlar, nitrat bakımından zengin ıspanak gibi sebzelerin neden işlenmiş etlerle aynı sağlık etkilerine sahip olmadığını anlamaya yardımcı olabilecek mekanizmalardan birine işaret ediyor. Yeşil yapraklı sebzelerde bulunan C vitamini ve diğer antioksidanlar, nitrozasyon süreçlerini etkileyebilir. Ancak sebzeler ile işlenmiş etler arasındaki sağlık farkını yalnızca C vitaminiyle açıklamak mümkün değil.
Dünya Sağlık Örgütünün Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC), işlenmiş et tüketimini insanlar için kanserojen olarak sınıflandırıyor. Bu sınıflandırma özellikle kolorektal kanserle ilişkili yeterli bilimsel kanıta dayanıyor. Bununla birlikte işlenmiş etlerin olası kanserojen etkilerinde yalnızca nitrat ve nitritler değil, etin işlenme biçimi, pişirme sırasında oluşan bileşikler ve diğer biyolojik mekanizmalar da rol oynayabiliyor. Bu nedenle C vitamini tüketmek, işlenmiş etlerin kanserle ilişkili bütün risklerini ortadan kaldıran bir yöntem olarak görülmemeli. Ayrıca araştırmanın sonuçları bilgisayar simülasyonlarından elde edildiği için gerçek insan metabolizmasında aynı düzeyde etki oluşup oluşmadığı henüz bilinmiyor. Bilim insanları, gelecekte yapılacak laboratuvar ve klinik çalışmaların nitrit miktarı, antioksidan alımı ve tüketim zamanlaması arasındaki ilişkiyi daha ayrıntılı incelemesi gerektiğini belirtiyor. Çalışma, beslenme yoluyla alınan bazı bileşiklerin vücutta nasıl etkileşime girdiğini anlamak açısından önemli bir teorik araştırma sunuyor.
Kaynak: https://www.sciencedirect.com/search?qs=Vitamin%20C%20as%20a%20nitrosation%20inhibitor&utm_



