Biomedya - Biyoteknoloji & Yaşam Bilimleri

Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC), jambon, sosis, sucuk ve pastırma gibi işlenmiş etleri kanserojen kanıtları açısından en yüksek sınıflandırma olan Grup 1 kategorisine yerleştirdi. Bu grupta sigara, asbest ve alkol gibi maddeler de bulunuyor.

Bu sınıflandırma, birçok kişinin sandığı gibi işlenmiş et yemenin sigara içmek kadar tehlikeli olduğu anlamına gelmiyor. Grup 1, kanıtların gücünü gösteriyor, risk seviyesini değil. Bilim insanları işlenmiş etlerin kanser yaptığından emin, ancak riski tetiklemek için gereken miktar sigara ile karşılaştırıldığında çok farklı.

IARC'nin verilerine göre günde 50 gram işlenmiş et tüketimi, yaklaşık 2 dilim salam, kolorektal kanser riskini %18 oranında artırıyor. Karşılaştırma yapmak gerekirse sigara içmek akciğer kanseri riskini %2500'den fazla artırırken, işlenmiş et çok daha düşük bir risk oluşturuyor.

İşlenmiş etlerdeki kanser riski, işleme süreçlerinden kaynaklanıyor. Kürleme, tuzlama ve tütsüleme gibi yöntemler, DNA'ya zarar verebilecek nitrosaminler gibi kimyasal bileşikler oluşturuyor. Yüksek ısıda pişirme ise heterosiklik aminler gibi ek kanserojenlerin oluşmasına neden oluyor.

Sağlık uzmanları işlenmiş et tüketimini haftada bir veya iki porsiyon ile sınırlamayı öneriyor. Balık, tavuk, baklagiller ve bitki bazlı proteinler daha güvenli alternatifler sunuyor. Kırmızı et tüketiyorsanız, porsiyon miktarını azaltmak ve yüksek ısıda kızartma yerine haşlama veya buharda pişirme tercih etmek riski düşürebilir.

Kaynak: International Agency for Research on Cancer (IARC), World Health Organization, 2015.