Teknoloji
Beyin Ameliyatında Bir İlk: Yapay Zekâ Cerraha Gerçek Zamanlı “İkinci Bir Göz” Oldu, Hastanın Görmesi Korundu
Operasyonun merkezindeki hasta, Bedfordshire’dan 48 yaşındaki Rhys Hibbert’ti. Yaklaşık 11 milimetrelik hipofiz tümörü zaman içinde ciddi hormon sorunlarına ve görme kaybına yol açmıştı. Tümörün bulunduğu bölge son derece hassas: Hipofiz bezi, büyük damarlar ve görmeyi kontrol eden sinirler birbirine çok yakın konumda bulunuyor. UCL’ye göre yapay zekâ, cerrahi ekibin kaçınması gereken riskli bölgeleri işaretleyerek tümörün mümkün olduğunca güvenli biçimde çıkarılmasına destek verdi.
Sistem ameliyat öncesindeki görüntülere bakmakla yetinmedi; endoskopik kameradan gelen canlı cerrahi videoyu operasyon sırasında analiz etti. Teknoloji, geçmiş ameliyatlardan elde edilen yüzlerce cerrahi video kullanılarak geliştirildi. Ameliyatın kontrolü ise tamamen cerrahi ekipte kaldı. Başka bir ifadeyle yapay zekâ cerrahın yerine geçmedi; kritik anatomik yapıları tanımaya yardımcı olan dijital bir “ikinci göz” görevi üstlendi.
Operasyonun ardından Hibbert, görmesinin belirgin biçimde iyileştiğini bildirdi. UCL’ye göre bir hafta içerisinde gözlük veya baston kullanmadan bağımsız yürüyebiliyordu. Ancak bu başarı, yapay zekâ destekli sistemlerin artık tüm beyin ameliyatlarında kullanılabileceği anlamına gelmiyor. Devam eden klinik araştırmada teknolojinin uygulanabilirliği, güvenliği ve klinik sonuçları değerlendirilecek. Yine de ilk uygulama, gelecekte yapay zekânın cerrahların yerini almak yerine özellikle milimetrik hataların ciddi sonuçlar doğurabileceği operasyonlarda karar desteği sağlayabileceğine dair önemli bir örnek oluşturuyor.
Kaynak: https://www.ucl.ac.uk/news/2026/aug/first-patient-live-ai-assisted-sight-saving-brain-surgery
