Yaşam Bilimleri
Erkeklerin Beyni Kadınlardan Daha Hızlı Yaşlanıyor: Yeni Araştırma Ezber Bozdu
. Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) dergisinde yayımlanan çalışma, beyin yaşlanması ve nörodejeneratif hastalıklar arasındaki ilişkiye dair yerleşik algıları sarsıyor.
12.600 MRI Taraması İncelendi Araştırmacılar, yaşları 17 ile 95 arasında değişen yaklaşık 4.700 sağlıklı bireyden alınan 12.600’den fazla MRI taramasını analiz etti. Sonuçlar, erkeklerin beyin hacmini kadınlardan daha hızlı ve daha fazla bölgede kaybettiğini gösterdi. Bu kayıp özellikle hafıza, dokunma ve görme ile ilgili bölgelerde belirginleşiyor.
Örneğin, dokunma duyusunu işleyen beyin bölgesindeki küçülme oranı erkeklerde yılda yaklaşık %0.2 iken, kadınlarda bu oran %0.12 seviyesinde kalıyor. Uzmanlar, bu değişimlerin yaşam boyu yavaşça devam ettiğini ancak 60 yaşından sonra belirgin şekilde hızlandığını belirtiyor.
Alzheimer Paradoksu: Kadınlar Neden Daha Riskli? Kafa büyüklüğü, eğitim seviyesi ve yaşam beklentisi gibi faktörler hesaba katıldığında bile sonuç değişmedi: Erkek beyni daha hızlı yaşlanıyor. Bu bulgu bilim insanlarını şaşırttı çünkü istatistiksel olarak kadınların Alzheimer hastalığına yakalanma ihtimali erkeklerin neredeyse iki katı.
Çalışma, kadınlardaki yüksek Alzheimer oranlarının "beynin hızlı yaşlanmasından" kaynaklanmadığını kanıtlıyor. Araştırmacılar, bu durumun arkasında başka faktörlerin yattığını düşünüyor:
Hormonal Değişimler: Menopoz sonrası östrojen kaybı.
Genetik Faktörler: APOE ε4 geninin kadınları farklı etkilemesi.
Toksik Protein Birikimi: Kadın beyinlerinin, nöronlar arasındaki iletişimi engelleyerek hücre ölümüne yol açan "Tau" protein birikimine karşı daha hassas olabileceği düşünülüyor.
Kaynak: Ravndal, Anne, et al. (2025). Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).
